udostępnij
😙

Logo Poradni dietetycznej JeszFresh

Plastik i mikroplastik w jedzeniu ♻️

Czas czytania: 4 min.

Dietetyk

dziewczyna trzymająca zębach plastikową torebkę

Dietetyk

Czas czytania: 4 min.

Aktualzacja

/

Co to jest mikroplastik i co ma wspólnego z plastikiem? Jak możemy go zastąpić i czy jest czego się bać? Przez ostatnie lata przybyło badań na temat związku plastiku z naszym zdrowiem. Zobacz jak plastik i mikroplastik mogą przenikać do naszego organizmu i jakie szkody mogą nam wyrządzić.

Spis treści

Dietetyk online Aleksandra Kilen Zasieczna

Co to jest mikroplastik?

Mikroplastik to drobinki plastiku mniejsze niż 5 mm. Mikroplastik przedostaje się do wód oraz gleby i w ten sposób przenika do żywych organizmów, w tym do żywności i naszego ciała. Obecnie mikroplastiku w oceanach jest 500 razy więcej niż gwiazd w naszej galaktyce!

Jak mikroplastik trafia do naszego organizmu?

Mikroplastik trafia do naszego organizmu:

  • z zanieczyszczonej żywności m.in. ryb i owoców morza, herbaty;
  • z wody pitnej przechowywanej w butelkach;
  • z opakowań i przyborów kuchennych.

Czy mikroplastik wpływa na zdrowie?

Wpływ mikroplastiku na zdrowie nie jest do końca zbadany. Wiadomo jednak, że substancje obecne w tworzywach sztucznych (tworzywach plastikowych) to substancje toksyczne i endokrynnie czynne, które wpływają negatywnie na układ hormonalny.

Co to są substancje endokrynnie czynne?

Tworzywa sztuczne, z których wytwarzane są przybory kuchenne i opakowania mają dodatek różnych substancji chemicznych, których zadaniem jest np. utrzymanie trwałości, koloru, wytrzymałości itp. Do związków chemicznych endokrynnie czynnych zalicza się m.in. substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS), bisfenol A oraz ftalany.

Substancje te jednak, mogą działać negatywnie na układ hormonalny i odpornościowy organizmu.

Substancje endokrynnie czynne mogą się przyczyniać do:

  • obniżenia płodności,
  • zwiększenia ryzyka endometriozy,
  • pogorszenia stanu zdrowia u kobiet z zespołem policystycznych jajników,
  • rozwoju chorób nowotworowych, 
  • alergii,
  • otyłości,
  • cukrzycy typu 2,
  • zaburzyć proces uczenia się i zapamiętywania.

Jest to niebezpieczne zwłaszcza dla osób z dolegliwościami na tle hormonalnym oraz dla osób z wieku dojrzewania. Najbardziej wrażliwe na działanie związków chemicznych dodawanych do tworzyw sztucznych są niemowlęta i małe dzieci. 

Opakowania niezawierające PFAS są oznaczane jako PFAS/PFOA/PFC free, a niezawierające bisfenolu oznaczane są jako BPA free.

Substancje endokrynnie czynne uwalniają się bezpośrednio do otaczającego nas środowiska.

Związki chemiczne mogą przechodzić do żywności pod wpływem:

  • ciepła,
  • tłustego lub kwaśnego środowiska,
  • promieniowania UV,
  • uszkodzeń struktury plastiku.
Dietetyk online Aleksandra Kilen Zasieczna
Dołącz do grona ponad 4000 osób, którym już pomogłam.
  • Odchudzanie – wyjaśnię Ci jak dokonywać właściwych wyborów żywieniowych, aby skutecznie schudnąć.
  • Dietoterapia – dopasuję Twoją dietę i zalecenia do współistniejących chorób.
  • Zdrowe odżywianie – pokażę Ci jaki styl życia prowadzić, aby uniknąć schorzeń zależnych od diety

Plastik w kuchni – przybory kuchenne i przechowywanie żywności 

Praktyczne porady jak zmniejszyć użycie plastiku w kuchni i zminimalizować jego wpływ na nasze zdrowie:

  • Najlepiej wybieraj przybory wykonane z drewna, silikonu dobrej jakości lub stali nierdzewnej.
  • Patelnie, garnki – najlepiej używaj takich ze stali nierdzewnej, ceramicznych, żeliwnych lub kamiennych. Jeżeli mają powłokę nieprzywierającą, powinny mieć oznaczenie:
    • PTEE free,
    • PFOA free,
    • PFOS free.
  • Nie używaj przyborów plastikowych, zwłaszcza z teflonu, polietylenu, z tworzywa poliamidowego i polistyrenu. Mogą zawierać szkodliwy dla zdrowia bisfenol A.
  • Nie używaj przyborów z „czarnego nylonu” oraz aluminium. Przybory aluminiowe mogą przyczynić się do demencji, choroby Alzheimera i Parkinsona oraz wpływać negatywnie na wydolność wątroby.
  • Żywność najlepiej przechowuj w pojemnikach: szklanych, ceramicznych i ze stali nierdzewnej. Uważaj tylko na zakrętki stosowane np. do szklanych słoików – mogą być z dodatkiem szkodliwego PCW – nakrętki, które nie mają takiego dodatku mają na spodzie niebieski okrąg. 
  • Kupuj żywność w słoikach, które możesz potem wykorzystać ponownie np. Do przechowywania kasz, ryżu, nasion strączkowych czy mąki.
  • Jeżeli używasz pojemników z tworzyw sztucznych, używaj tych przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Powinny one mieć także oznakowanie z jakiego tworzywa są wykonane. Najlepsze będą te oznaczone jako: 05/PP (polipropylen) i 02/HDPE LUB 04/LDPE (polietylen dużej gęstości).
  • Nawet jeżeli jakieś opakowanie jest przeznaczone do przechowywania żywności, zwróć uwagę w jakiej temperaturze można w nich ją przechowywać. W pojemnikach do mrożenia nie zawsze można trzymać jedzenie gorące.
  • Plastik poddawany gorącej temperaturze wydziela szkodliwe dla zdrowia substancje – nawet jeżeli jest to plastikowe opakowanie przeznaczone do żywności.
  • Szkodliwe substancje łatwiej przenikają do tłustych potraw.
  • Nie używaj folii aluminiowej – zastąp ją opakowaniami z wosku pszczelego lub ze stali nierdzewnej.
  • Nie gotuj jedzenia (kasz, ryżu) w foliowych torebkach.
  • Nie używaj herbat w plastikowych torebkach do zaparzania, zamiast tego używaj herbaty parzonej w liściach lub w torebkach, ale papierowych. 
  • Nie używaj pojemników styropianowych do przechowywania żywności.
  • Nie używaj żywności pakowanej w puszki (zawierają bisfenol A, który mogą wydzielać do żywności).
  • Nie przechowuj w zamrażarce i nie podgrzewaj w kuchence mikrofalowej czy piekarniku żywności w opakowaniach jednorazowych.

Oznakowania na opakowaniach żywności

Podsumowanie – czy trzeba się bać plastiku?

Na razie nie ma dość dowodów naukowych świadczących o tym jak mikroplastik wpływa na nasz organizm. Natomiast negatywny wpływ plastikowych opakowań jest znany i szeroko przebadany. Dlatego unikaj tego typu produktów, zwłaszcza jeżeli masz w domu małe dzieci i/lub masz problemy zdrowotne.

Czy artykuł był pomocny?
TakNie

Twoja prywatność

Używamy plików cookie i podobnych technologii, aby personalizować treści i zapewniać lepszą jakość naszych usług. Klikając „Akceptuję” lub włączając opcję w Ustawieniach plików cookie, wyrażasz na to zgodę zgodnie z naszą polityką prywatności.