udostępnij
😙

Logo Poradni dietetycznej JeszFresh

Dieta w endometriozie

Czas czytania: 5 min.

Dietetyk

Dieta-endometrioza

Dietetyk

Czas czytania: 5 min.

Aktualzacja

/

Dieta w endometriozie jest jednym z elementów leczenia objawów tej choroby. Endometrioza to przewlekła choroba ogólnoustrojowa, która dotyka 5-10% kobiet na całym świecie. Nie jest to schorzenie związane tylko z układem rozrodczym. Powoduje zapalenie całego organizmu, zaburza metabolizm w tkance tłuszczowej i wątrobie oraz zmienia ekspresję genów w mózgu, powodując nadwrażliwość na ból czy zaburzenia nastroju. Przede wszystkim jednak jest kojarzona ze zmniejszoną płodnością.

Spis treści

Dietetyk online Aleksandra Kilen Zasieczna

W jaki sposób dieta może wpływać na ryzyko i rozwój endometriozy?

Czy nieprawidłowa dieta może być powodem endometriozy? Otóż przyczyny endometriozy nie są jednoznaczne. Wymienia się wiele czynników, które prawdopodobnie powodują jej rozwój, o których pisałam w artykule – co to jest endometrioza i jakie są jej objawy.

Natomiast faktem jest, że dieta ma znaczenie przy endometriozie – może powodować poprawę stanu zdrowia lub go pogarszać, przyczyniając się do dalszego postępu choroby. Dieta wpływa na hormony steroidowe (estrogeny, estradiol i progesteron) i stan zapalny organizmu.

Uważa się, że endometrioza to choroba zależna od estradiolu. Progesteron natomiast hamuje jej rozwój (dlatego też leczenie polega m.in. na podawaniu leków z syntetycznym progesteronem). Sama dieta i styl życia również mogą w znacznym stopniu wpływać na wydzielanie tych hormonów.

Dieta jako element leczenia endometriozy

Celem diety w endometriozie jest łagodzenie bólu oraz wspieranie płodności, ponieważ aż 30-50% kobiet z endometriozą cierpią na bezpłodność, o czym przeczytasz w artykule Endometrioza a ciąża, natomiast u większości pacjentek jednym z głównych objawów jest ból.

Odpowiednia dieta wzmacnia układ odpornościowy oraz pomaga utrzymać równowagę hormonalną. Dieta przeciwzapalna pomaga złagodzić stan zapalny organizmu, który jest nasilony przy endometriozie.

Jaka powinna być dieta w endometriozie:

  • o niskim indeksie glikemicznym,
  • przeciwzapalna,
  • niskocholesterolowa,
  • dopasowana indywidualnie do pacjentki z uwzględnieniem jej: parametrów (masy ciała, wieku, płci, aktywności fizycznej), stanu zdrowia, preferencji kulinarnych oraz celów.

Dieta w endometriozie może pomóc:

  • zmniejszyć ból,
  • zwiększyć płodność,
  • wzmocnić odporność,
  • poprawić samopoczucie,
  • obniżyć poziomu cholesterolu,
  • zapobiegać niedoborom witamin i składników mineralnych,
  • poprawić stan skóry,
  • spowolnić procesy starzenia,
  • zapobiec występowaniu chorób dietozależnych: dny moczanowej, cukrzycy typu 2, insulinooporności, miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, zespołu metabolicznego, otyłości i innych.

Dieta w endometriozie – co jeść a czego unikać

Podstawą diety w endometriozie powinny być warzywa, owoce oraz produkty będące źródłem antyoksydantów i kwasów omega-3.

Są to produkty, które zmniejszają stan zapalny organizmu i ból oraz wpływają pozytywnie na gospodarkę hormonalną, m.in. zwiększając płodność. 

Antyoksydanty odgrywają znaczącą rolę w redukcji ryzyka i leczeniu endometriozy. Do antyoksydantów istotnych w diecie w endometriozie należą:

  • witamina E,
  • witamina C,
  • karotenoidy,
  • glutation,
  • bioflawonoidy,
  • kwercetyna.

Dobrym źródłem witaminy E są:

  • awokado,
  • migdały,
  • nasiona słonecznika,
  • olej z pestek winogron,
  • orzechy włoskie, 
  • oliwki,
  • pestki dyni,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • sezam,
  • zielone warzywa (sałata, szpinak, kapusta, brokuły, brukselka, cukinia zielona, szparagi).

Bogate w witaminę C są wszystkie warzywa i owoce, przede wszystkim:

  • natka pietruszki,
  • papryka,
  • warzywa kapustne,
  • ziemniaki,
  • porzeczki,
  • kiwi,
  • cytrusy,
  • maliny.

Doskonałym źródłem karotenoidów, również są wszystkie warzywa i owoce, przede wszystkim:

  • dynia,
  • marchew,
  • melon,
  • morele,
  • brzoskwinie,
  • papryka,
  • pomidory.

Źródłem glutationu m.in. warzywa i owoce takie jak:

  • awokado,
  • arbuz,
  • brokuły,
  • cebula,
  • czosnek,
  • kapusta,
  • kurkuma,
  • ostropest plamisty,
  • orzechy włoskie,
  • szparagi,
  • szpinak,
  • truskawki.

Bogatym źródłem bioflawonoidów i kwercetyny są natomiast:

  • jabłka,
  • winogrona,
  • cebula,
  • herbata,
  • lipa,
  • czarny bez.
Dietetyk online Aleksandra Kilen Zasieczna
Dołącz do grona ponad 4000 osób, którym już pomogłam.
  • Odchudzanie – wyjaśnię Ci jak dokonywać właściwych wyborów żywieniowych, aby skutecznie schudnąć.
  • Dietoterapia – dopasuję Twoją dietę i zalecenia do współistniejących chorób.
  • Zdrowe odżywianie – pokażę Ci jaki styl życia prowadzić, aby uniknąć schorzeń zależnych od diety

Bardzo ważne w diecie w endometriozie są zioła i przyprawy. Mają one działanie przeciwzapalne. Do ziół, po które warto sięgać należą:

  • bazylia,
  • curry,
  • cynamon,
  • czarnuszka,
  • czosnek,
  • estragon,
  • imbir,
  • lubczyk,
  • koperek,
  • kolendra,
  • kurkuma,
  • oregano,
  • papryczka chilli,
  • rozmaryn,
  • tymianek.

Dieta przeciwzapalna to dieta bogata w kwasy tłuszczowe omega-3 (n-3). Kwasy omega-3 zmniejszają:

  • objawy zapalne,
  • poziom krążących prostaglandyn z serii 2,
  • ból menstruacyjny.

Produkty bogate w n-3 to przede wszystkim:

  • ryby morskie (śledź, makrela, łosoś, pstrąg, tuńczyk, sardynki) – pamiętaj, aby nie były wędzone i z puszki,
  • siemię lniane, olej lniany, orzechy włoskie,
  • awokado.  

Dieta wegetariańska o niskiej zawartości tłuszczu jest korzystna dla kobiet z endometriozą, ponieważ przyczynia się do zwiększenia stężenia SHBG (globuliny wiążącej hormony płciowe) oraz zmniejszenia bólu.

Dieta w endometriozie zakłada ograniczenie cukru oraz mięsa czerwonego. 

Według licznych badań mięso czerwone należy do czynników zwiększających ryzyko rozwoju endometriozy. Z tego powodu warto ograniczyć jego spożycie.

Mięso czerwone jest to nieprzetworzone mięso ssaków pochodzące z tkanki mięśniowej. Do mięsa czerwonego zaliczamy przede wszystkim:

  • wieprzowinę,
  • wołowinę,
  • cielęcinę,
  • baraninę,
  • jagnięcinę,
  • mięso kozie,
  • koninę.

Według badań mięso czerwone (zarówno przetworzone jak i nieprzetworzone) może zwiększać ryzyko endometriozy wpływając na hormony steroidowe. Spożycie czerwonego mięsa zmniejsza globulinę wiążącą hormony płciowe (SHBG) i zwiększa stężenie estradiolu.

Mięso przetworzone to mięso typu wędliny, kiełbasy, parówki, podroby i inne, które zostało w jakiś sposób przetworzone w celu zakonserwowania lub poprawy smaku.

Spożycie mięsa przetworzonego zostało oficjalnie zaliczone do czynników odpowiedzialnych za występowanie nowotworu jelita grubego.

Według badań również przyjmowanie żelaza hemowego (obecnego m.in. w mięsie) było związane ze znacznym wzrostem ryzyka endometriozy.

Natomiast spożycie drobiu, jaj, ryb i skorupiaków nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem endometriozy. 

Kolejnym produktem zwiększającym ryzyko zaburzeń hormonalnych jest cukier prosty.

Cukier prosty, który należy ograniczać to:

  • cukier stołowy,
  • produkty spożywcze, które w liście składników mają cukier prosty np. jogurty smakowe, pasty na kanapki, itd. (należy uważnie czytać etykiety i wybierać produkty o jak najkrótszym składzie),
  • słodycze i produkty cukiernicze,
  • słodkie napoje, wody smakowe.

Z diety przy endometriozie należy wyeliminować żywność wysokoprzetworzoną.

Żywność wysokoprzetworzona jest źródłem kwasów tłuszczowych typu trans. Działają one prozapalnie, zaburzając syntezę (produkcję) hormonów.

Do produktów wysokoprzetworzonych zalicza się m.in.:

  • dania typu fast food,
  • gotowe dania (mrożone pierogi, pizza, itp.),
  • słodycze i pieczywo cukiernicze (drożdżówki, ciastka, gotowe ciasta, pączki, croissant, itp.),
  • twarde margaryny w kostce. 

Dieta w endometriozie a substancje endokrynnie czynne

Substancje endokrynnie czynne to substancje chemiczne, które wpływają negatywnie na układ hormonalny człowieka. Do substancji endokrynnie czynnych zalicza się m.in.:

  • substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS),
  • bisfenol A,
  • ftalany.

Związki te dodawane są do plastikowych tworzyw sztucznych, z których produkowane są m.in. przybory kuchenne i opakowania.

Związki endokrynnie czynne mogą zwiększać ryzyko endometriozy i utrudniać leczenie tej choroby.

W celu redukcji narażenia na związki endokrynnie czynne wybieraj opakowania oznaczane jako PFAS/PFOA/PFC free oraz BPA free.

Dużo więcej na temat plastiku w diecie pisałam w artykule plastik i mikroplastik w jedzeniu.

Dieta w endometriozie okiem JeszFresh

Jeżeli chorujesz na endometriozę, na stałe w Twojej diecie powinny zagościć:

  • tłuste ryby morskie,
  • awokado,
  • nasiona i orzechy,
  • zielone warzywa,
  • owoce jagodowe,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • przyprawy i zioła.

Unikaj natomiast:

  • czerwonego mięsa – świeżego i przetworzonego,
  • cukru prostego i produktów będących jego źródłem,
  • produktów będących źródłem tłuszczów typu trans.

Dieta powinna mieć niski indeks i ładunek glikemiczny.

Oprócz diety zwróć także uwagę na inne czynniki związane ze zdrowym stylem życia: sen, redukcję stresu, odpowiednie ćwiczenia łagodzące stan zapalny i bóle (joga, pilates, fizykoterapia). Pamiętaj jednak, że Twoja dieta musi być indywidualnie dopasowana do Twojego zdrowia np. współwystępujących chorób, objawów, celów i preferencji. Nie pozwól, aby dieta rządziła Twoim życiem – dopasuj ją do swojego trybu życia, a nigdy nie poczujesz się, że jesteś na “diecie”.

Czy artykuł był pomocny?
TakNie

Twoja prywatność

Używamy plików cookie i podobnych technologii, aby personalizować treści i zapewniać lepszą jakość naszych usług. Klikając „Akceptuję” lub włączając opcję w Ustawieniach plików cookie, wyrażasz na to zgodę zgodnie z naszą polityką prywatności.